Jaren geleden was zonder opstapkrukje opstappen heel normaal. Inmiddels weten we veel meer over de invloed van opstappen op zowel het paard als het zadel. Toch zien we het nog regelmatig gebeuren, soms zelfs in video’s op social media waarin ruiters laten zien hoe gemakkelijk ze vanaf de grond opstappen.

Hoewel het indrukwekkend kan lijken, is een opstapkrukje in de meeste situaties een betere keuze. Niet omdat het makkelijker is voor de ruiter, maar vooral omdat het vriendelijker is voor zowel paard als zadel.erwijl het paard weg loopt).

Waarom een opstapkrukje zoveel verschil maakt

Tijdens het opstappen vanaf de grond ontstaat er een flinke belasting op één kant van het zadel. Je trekt jezelf immers omhoog aan één stijgbeugel, waardoor zowel het zadel als de rug van het paard tijdelijk scheef worden belast.

Onderzoek van Centaur Biomechanics laat zien dat hierdoor een verhoogde druk ontstaat net achter de schoft. In hetzelfde onderzoek was ook te zien dat veel paarden tijdens het opstappen hun gewicht verplaatsten of een stap opzij deden. Dat hoeft niet direct ongehoorzaamheid te zijn; het kan ook een reactie zijn op de tijdelijke druk die tijdens het opstappen ontstaat.

Ook voor het zadel is een herhaalde eenzijdige belasting niet ideaal. Op de lange termijn kan dit invloed hebben op de boom en daarmee op de pasvorm van het zadel. Een goed passend zadel begint immers niet alleen bij een goede passing, maar ook bij zorgvuldig gebruik.

Hoe stap je zo paard- en zadelvriendelijk mogelijk op?

Een opstapkrukje helpt de belasting tijdens het opstappen aanzienlijk te verminderen. Hoe hoger het opstapblok, hoe kleiner de kracht die via de stijgbeugel op het zadel en de rug van het paard wordt uitgeoefend.

Idealiter gebruik je een opstapblok waarmee je je been direct over het zadel kunt zwaaien, zonder jezelf via de stijgbeugel omhoog te trekken. Is dat niet mogelijk? Dan is een lager krukje nog altijd een duidelijke verbetering ten opzichte van opstappen vanaf de grond.

Ook je handpositie speelt een rol. Plaats één hand op de manenkam en houd met de andere hand de voorzijde van het zweetblad aan de tegenoverliggende kant vast. Zo blijft het zadel stabieler liggen tijdens het opstappen en beperk je de belasting verder.

Fit zijn voor noodsituaties

Er kunnen altijd situaties ontstaan waarin een opstapkrukje niet beschikbaar is. Dan is het natuurlijk prettig als je de kracht en balans hebt om toch veilig op te stappen.

Gelukkig kun je die vaardigheid ook trainen zonder je paard onnodig te belasten. Denk bijvoorbeeld aan balansoefeningen, trainen op een stevige gymbal of oefeningen waarbij je vanuit stilstand explosief omhoog springt. Zo werk je aan je eigen fitheid, terwijl je je paard zoveel mogelijk ontziet.

Kleine gewoonte, groot effect

Een opstapkrukje gebruiken kost nauwelijks extra tijd, maar kan wel bijdragen aan meer comfort voor je paard en minder belasting van je zadel. Juist die kleine, bewuste keuzes maken op de lange termijn een verschil.

Goed zadelpassen gaat niet alleen over de juiste pasvorm, maar ook over hoe we dagelijks met ons materiaal én onze paarden omgaan.